مقدمه: بهداشت دهان و دندان به تمامی جنبه های عملکرد دهان و سلامت آن و سواد سلامت به مهارت کسب، درک و استفاده مناسب از اطلاعات مرتبط با سلامت اشاره دارند. مطالعه حاضر به منظور بررسی ارتباط سواد سلامت دهان و دندان مادران با وضعیت بهداشت دهان و دندان کودکانشان انجام شدروش کار: این مطالعه مقطعی- تحلیلی در سال 1402 روی 167 نفر از مادران دارای فرزند 6-12 سال مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرکرد به روش نمونه گیری تصادفی ساده انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد سواد سلامت دهان و دندان بزرگسالان و معاینه دهان و دندان کودکان جمع آوری شد. داده های جمع آوری شده با آزمون های تحلیل واریانس ها و همبستگی پیرسون تحلیل شدند. یافته ها: میانگین سنی مادران شرکت کننده در این مطالعه 4.99± 37.23 سال بود. میانگین و انحراف معیار نمره سواد سلامت دهان و دندان مادران15.19± 66.65 و میانگین و انحراف معیار تعداد دندان های پوسیده، پر شده و از دست داده 1.58± 2.38 بود. بین نمره کل سواد سلامت دهان و دندان مادران و میانگین تعداد دندان پوسیده، پر شده و از دست داده رابطه معکوس و معناداری وجود داشت(  p=0.026 ، r=-0.25 ). همچنین بین سواد سلامت دهان و دندان مادران با تعداد دندان پوسیده (p=0.025، r=-0.032) و از دست داده (p=0.045، r=-0.043)، رابطه معکوس و معناداری وجود داشت ولی با تعداد دندان های پرشده رابطه معناداری مشاهده نشد (p=0.229).نتیجه گیری: با توجه به رابطه معنادار بین نمره سواد سلامت دهان و دندان مادران با میانگین تعداد دندان های پوسیده، پر شده و از دست داده کودکانشان، لازم است به منظور ارتقا میزان سواد سلامت دهان و دندان مادران در راستای مراقبت بهتر از دندان های کودکانشان، آموزش های متناسب با میزان تحصیلات آنان برنامه ریزی شود.

عفونت ها از علل مهم بیماری و مرگ و میر انسان ها هستند و افرادی که با بیماران سر و کار دارند در معرض تعداد زیادی از این عوامل عفونی می باشند، به خصوص دندانپزشکان و مراقبین بهداشت دهان و دندان که با بزاق، خون و تنفس بیماران تماس دارند در این مقاله در مورد سیستم دفاعی بدن، انواع پاتوژن ها، فواید و عوارض واکسن ها بحث خواهد شد لذا مطالعه این مقاله برای دندانپزشکان عمومی و متخصصین کلیه رشته های دندانپزشکی و مراقبین بهداشت دهان و دندان توصیه می شود تا پس از مطالعه آن قادر باشند: عوامل عفونی شایع و مهم که در مطب های دندانپزشکی منتقل می شوند را شناخته و با واکسن های موجود که قادر به جلوگیری از انتقال عفونت می باشند آشنا شده و موارد کاربرد آنها را بدانند.

دندانپزشکان و سایر کارکنانی که با دهان و دندان سر و کار دارند، همیشه در معرض تعدادی عوامل عفونی هستند که می توانند منجر به عفونتهای شدید شوند؛ از جمله این عفونتها ویروس های HIV، هپاتیت B و هپاتیت C می باشند ولی عوامل منتقله در محیط کار دندانپزشکی محدود به این عوامل نمی باشد و بیماریهایی مانند سرخک، سرخجه و اوریون و غیره نیز می توانند از بیمار به دندانپزشک و سایر کارکنان دندانپزشکی منتقل شوند؛ به همین علت تمامی دندانپزشکان و مراقبین بهداشت دهان و دندان باید با این عوامل عفونی و راههای پیشگیری و مبارزه با آن - بخصوص در مواردی که واکسن موثر بر علیه این عوامل عفونی وجود دارد - آشنا شوند و موارد کاربرد آنها را بدانند. در این مقاله مروری با استفاده از کلید واژه های oral health care, immunization, vaccination و dentist مقالات موجود در مدلاین بررسی و از تعدادی از منابع فارسی در دسترس نیز استفاده شد.

پوسیدگی های دندان یکی از شایع ترین بیماری های عفونی در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران بوده، و توجه به این مقوله یکی از برنامه های سازمان بهداشت جهانی در حوزه پیشگیری از بیماری های مزمن و ارتقای سلامت است. این نیاز در گروه پرمخاطره مادران باردار به دلیل حفظ سلامت خود و جنین آنها بیشتر احساس می گردد. در این مطالعه مقطعی تحلیلی 340 نفر از مادران باردار شهر اراک با روش نمونه گیری تصادفی ساده از مراکز بهداشتی درمانی انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل چک لیست عملکرد مراقبت های دهان و دندان در دوران بارداری، چک لیست ثبت شاخص DMFT و برخی از عوامل موثر بر پوسیدگی دندان در مادران باردار بوده است. داده ها با استفاده از مصاحبه سازمان یافته و مشاهده جمع آوری و تجزیه تحلیل شدند. میانگین سن مادران 28.2±3.7 سال و میانگین DMFT در مادران باردار 5.4±2.83 بود. این شاخص برای گروه سنی 25-21، 30-26 و 35-31 سال به ترتیب برابر 2.9، 5.6 و 5.9 بود. بین شاخص پوسیدگی و دندان های کشیده شده با برخورداری از پوشش خدمات بیمه ای ارتباط معنی دار وجود نداشت (P=0.411). نتایج تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد که متغیرهای دموگرافیک همچون سن، وضعیت اقتصادی و دفعات مسواک زدن و استفاده از نخ دندان تا 41.2 درصد از واریانس رفتار پیشگیرانه را پیشگویی می کنند (P<0.05). نتایج مطالعه حاضر نشان داد که مراقبت های بهداشت دهان و دندان مادران مورد مطالعه در دوران بارداری ضعیف بوده و ضروری است که برنامه ریزان بهداشتی مداخلات جامعه محور و پیشگیرانه ای را در زمینه مراقبت های بهداشت دهان و دندان در این دوران ارایه نمایند ضمن این که به ارایه این مراقبت ها در مراکز بهداشتی درمانی نیز اهمیت بیشتری داده شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

پروبیوتیک ها میکروارگانیسم های زنده ای هستند که توسط مهار یا کاهش میکروارگانیسم های پاتوژن منجر به بهبود سلامت انسان ها می گردند. شایع ترین باکتری های پروبیوتیک لاکتوباسیل و بیفیدوباکتریوم می باشند. در مطالعات گذشته نتایج مختلفی در مورد تاثیرات گونه های مختلف پروبیوتیک بر سلامت دهان و کاهش سطح استرپتوکوک موتانس بزاق گزارش شده است. جهت تاثیر مطلوب در دهان، باکتری پروبیوتیک باید این توانایی را داشته باشد که به سطوح دندانی متصل و وارد ترکیب بیوفیلم دندانی گردد. همچنین باید قادر به رقابت و پیش گیری از تکثیر باکتری های پوسیدگی زا باشد. جهت حصول بهترین نتیجه، توصیه شده است که پروبیوتیک به صورت مداوم و روزانه مصرف گردد. برخی مطالعات پیشنهاد کرده اند که پروبیوتیک می تواند تعادل میکروبی حفره دهان را بهبود بخشد؛ به ویژه، در صورت مصرف از همان ابتدای کودکی تاثیر آن افزایش می یابد. اما از سوی دیگر باید در نظر داشت که فلور میکروبی طبیعی در کودکان به طور کامل تثبیت نشده است و باید در تجویز این نوع محصولات در کودکان احتیاط گردد؛ اگر چه به نظر می رسد باکتریوتراپی توسط باکتری های پروبیوتیک اثر مهار کننده بر پاتوژن های دهانی داشته باشد ولی مطالعات بیشتری قبل از هر گونه توصیه به مصرف بالینی ضروری است. هدف از مطالعه حاضر، مروری جامع بر پروبیوتیک ها، مکانیسم عمل، اثرات درمانی، روش کاربرد و نقش آنها در پیش گیری از پوسیدگی دندانی و مرور مطالعات بالینی موجود در این زمینه باشد.